Bóle pleców u dzieci

Ból pleców

Bóle pleców u małych dzieci zdarzają się rzadko, lecz zawsze są objawem niepokojącym. Rodzice pierwsi powinni zauważyć zmiany u dziecka. Dziecko takie skarży się na ból pleców, występują u niego zaburzenia postawy, deformacje pleców, czy też klatki piersiowej, prócz tego mogą pojawiać się zaburzenia w oddychaniu, duszność. Pewne zmiany skórne u dziecka tak jak na przykład liczne znamiona (np. brodawki łojotokowe w dużej liczbie) mogą wskazywać na występowanie pewnych zespołów klinicznych.

Bóle pleców u dzieci mogą wiązać się z różnymi przyczynami. Zarówno tymi, związanymi z wadami postawy, noszeniem, ciężkich plecaków na jednym ramieniu, garbieniu się, albo urazami, w wyniku których powstaje przepuklina jądra miażdżystego krążka międzykręgowego; czy też mogą być związane z występowaniem guzów nowotworowych, infekcji, chorób nerek, w wyniku których ból lokalizuje się w odcinku lędźwiowym kręgosłupa; a także specyficznych chorób jak na przykład choroba Sheuermanna czy też młodzieńczym zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa.

Oczywiście inne zaburzenia prowadzące do bólów pleców są u dzieci małych, a inne u tych w wieku szkolnym czy też młodzieży.

Ból pleców u małego dziecka jest zawsze powodem do niepokoju, zwłaszcza, gdy ból ten trwa długo i gdy dokłada się do tego gorączka. Zaniepokoić mogą też rodzica zlewne poty albo objawy neurologiczne. Wtedy myśleć można o tym, że u dziecka rozwija się chłoniak. Zwłaszcza, że wśród nowotworów, na które zapadają dzieci, właśnie chłoniaki są jednymi z 3 rodzajów nowotworów, na które dzieci zapadają najczęściej. Jednym z objawów chłoniaków są właśnie bóle kostne i poty.

U dzieci może występować problem z bocznym skrzywieniem kręgosłupa (skolioza) lub też ze skrzywieniem kręgosłupa w odcinku piersiowym, czyli powstawania pogłębionej kifozy piersiowej. Może doprowadzić do problemów z oddychaniem u dziecka. Takie zmiany w kręgosłupie niestety działają bardzo niekorzystnie na mechanikę płuc i oddychanie. W przypadku leczenia skolioz zdania wśród lekarzy są podzielone. Istnieje zarówno możliwość leczenia operacyjnego, jak też możliwe jest stosowanie zabiegów rehabilitacyjnych.

Pogłębienie zaś kifozy piersiowej u dziecka może wiązać się z rozwojem choroby Sheuermanna. A jest to choroba dość ciężka, mogąca doprowadzić do znacznych deformacji kręgosłupa. Polega ona na klinowaceniu kręgów. Różne są podejrzenia, co do etiologii choroby. Wpływ na jej rozwój mogą mieć mikrourazy, przeciążenie kręgosłupa dziecka, czy też zaburzenia niedokrwienne kręgów. Nasadowe części kręgów stają się bardzo podatne na złamania. Po złamaniu takiego kręgu przybiera on nowy kształt i dochodzi do deformacji pleców. Dziecko zaczyna się garbić, pojawia się ból przy wykonywaniu różnych czynności. Nie może też długo pozostawać w jednej pozycji, gdyż to potęguje ból. Dziecko z chorobą Sheuermanna nie powinno obciążać kręgosłupa, gdyż może to być przyczyną innych, kolejnych uszkodzeń, bólu kręgosłupa i deformacji.

Powinno wzmacniać mięśnie pleców, dbać o prawidłową postawę ciała, a także ćwiczyć kręgosłup w odciążeniu - dobrym miejscem jest do tego basen. Wiedzieć trzeba, że pogłębiona kifoza w przypadku choroby Sheuermanna powodować może zaburzenia w oddychaniu. Niestety w takich przypadkach potrzebna jest operacja chirurgiczna. Zazwyczaj choroba dotyczy nastolatków. Choroba Sheuermanna jest też inaczej nazywana jałową martwicą kręgów, zazwyczaj atakującą odcinek piersiowy kręgosłupa, aczkolwiek może się zdarzyć, że zajęte bywają też i inne odcinki.

Kolejnym powodem bólów pleców jest kręgozmyk. Polega on na ześlizgnięciu się kręgu leżącego wyżej na kręgu leżącym pod nim. Choroba rozwija się z czasem. Początkowo w okresie dzieciństwa może nie dawać żadnych objawów. Jednak w okresie młodzieńczym choremu zaczynają doskwierać bóle kręgosłupa. Jest to związane z uciskiem rdzenia kręgowego przez krążek międzykręgowy. Kręgozmyk można leczyć operacyjnie. Polega on na założeniu dwóch metalowych prętów stabilizujących kręgi, w sąsiedztwie miejsca ześlizgnięcia, jak również obejmujących samo miejsce ześlizgnięcia. Kręgi stają się nieruchome względem siebie - wykonana jest spondylodeza. Nie powoduje to jednak ograniczeń w ruchach kręgosłupa jako całości. Metodą mogącą dobrze zobrazować ucisk na rdzeń kręgowy i potwierdzić kręgozmyk jest metoda rezonansu magnetycznego MRI.

W przypadku występowania młodzieńczego zesztywniającego zapalenia kręgosłupa, objawy mogą być bardzo podobne do młodzieńczego przewlekłego zapalenia stawów. Choroba rozwija się przez lata i ewoluuje. Jej objawami są na początku bóle w obrębie kolan, pięt, następnie zajmowane są stawy biodrowe - tak jak w młodzieńczym przewlekłym zapaleniu stawów. Ostatecznie zajmowane są stawy krzyżowo-biodrowe i stawy kręgosłupa. Aczkolwiek na samym początku rozwoju tego schorzenia trudno jest jednoznacznie postawić diagnozę. Choroba może być przyczyną bólów kręgosłupa, wraz ze sztywnością. Zazwyczaj objawy te jednak pojawiają się dopiero u młodzieży i młodych dorosłych.

Diagnostyka bólów pleców u dzieci

Istnieje kilka metod, za pomocą których można zobrazować przyczynę powstawania bólów pleców. Zazwyczaj pierwszym badaniem wykonywanym w takim przypadku jest RTG. Pokazuje ono dobrze zmiany w strukturach kostnych. Niestety w przypadku występowania chorób takich jak kręgozmyk niewiele wnosi. Wtedy potrzebne jest wykonywanie innego typu badania, a dokładniej rezonansu magnetycznego MRI. O tyle różni się od RTG, że ukazuje wszystkie zmiany jakie powstają w obrębie tkanek miękkich, jak ścięgna, więzadła, mięśnie itp.

Jeśli zaś u dziecka podejrzewany jest rozwój nowotworu, wtedy niezbędne może się okazać badanie scyntygraficzne kości. W miejscach, gdzie dochodzi do rozwoju choroby nowotworowej pojawiają się dość często zmiany w ilości kośćca i jego mineralizacji. Scyntygrafia potrafi bardzo dobrze uwidocznić gdzie znajduje się ognisko pierwotne, bądź przerzutowe nowotworu. W badaniu wykorzystuje się wskaźnik radioizotopowy, który łatwo gromadzi się w miejscach zwiększonej osteolizy, czyli rozpadu tkanki kostnej. Rozpad taki powoduje między innymi występowanie w obrębie kośćca nowotworów.

Tadeusz Markowski

Źródło, literatura uzupełniająca: "Reumatologia", John H. Klippel, Paul A. Dieppe, Fred F. Ferri, redakcja naukowa wydania polskiego - Leszek Szczepański.

reumatologia24.pl » Bóle pleców u dzieci