Bóle szyjnego odcinka kręgosłupa

Ból szyi

Bóle szyjnego odcinka kręgosłupa (bóle szyi) są częstym problemem. Mogą przybierać różne formy i mieć różny charakter. Od bólu pojawiającego się sporadycznie, do bólu chronicznego, z częstymi zaostrzeniami.

W obrębie szyi mogą występować deformacje, obrzęk, zaburzenie ruchomości, miejscowa tkliwość. Dolegliwości ze strony kręgosłupa szyjnego mogą wynikać z nieprawidłowej postawy podczas pracy, mogą wynikać też z przyczyn urazowych lub zmian zwyrodnieniowych, a także wielu innych przyczyn. Zazwyczaj częstość występowania dolegliwości bólowych, zwłaszcza, jeśli ich przyczyną są zmiany zwyrodnieniowe, zwiększa się wraz z wiekiem.

Przyczyny bólów szyi

Przyczyny bólów szyi podzielić można na kilka grup. Mogą to być przyczyny mechaniczne, neurogenne, zapalne, zwyrodnieniowe, infekcyjne, nowotworowe, psychogenne i nieswoiste bóle kręgosłupa szyjnego, kręcz szyi oraz bóle rzutowane.

Bóle mechaniczne szyi

Najczęściej przyczyną bólów mechanicznych szyi jest uraz, szarpnięcie. Towarzyszyć mogą im przykurcze mięśniowe. Ból zwiększa się podczas ruchu, a ustępuje przy odpoczynku. W zależności od typu i rozległości urazu, może dojść do ucisku na korzenie nerwowe odchodzące od kręgosłupa szyjnego i rozwoju objawów neurologicznych, aczkolwiek objawy neurologiczne w tej konkretnej grupie przyczyn występować wcale nie muszą. W wyniku urazu ból jest ostry, nagły. Może mu przejściowo towarzyszyć sztywność. Pojawiają się zaburzenia snu, mrowienie.

Bóle neurogenne szyi

Ból neurogenny szyi ma zazwyczaj charakter rwący. Promieniuje wzdłuż gałęzi uciskanego nerwu, do miejsc, które ten nerw zaopatruje; częste jest promieniowanie do barków i ramion oraz łopatek. Ból neurogenny powstaje z ucisku korzeni nerwowych. Najczęściej są to korzenie C5-C7, a ucisk może powstać w wyniku przepuklin krążka międzykręgowego, guzów nowotworowych, urazów i złamań itp.

Ból neurogenny szyi może towarzyszyć zmianom zapalnym odcinka szyjnego w przypadku RZS (reumatoidalne zapalenie stawów) - gdzie dochodzić może do podwichnięć w obrębie atlasa i obrotnika. Może też pojawiać się w przypadku zmian zwyrodnieniowych, gdy w wyniku ich powstania dochodzi do ucisku nerwów. Ból pojawia się nagle; zwiększa się w wyniku uciskania szczytu głowy lub poruszania szyją. Czasem konieczny jest zabieg chirurgiczny.

Bóle zapalne i zwyrodnieniowe szyi

Odcinek szyjny kręgosłupa może być zajęty przez ZZSK (zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa) i RZS (reumatoidalne zapalenie stawów). Bólowi towarzyszy zazwyczaj sztywność stawów. Bóle zwyrodnieniowe, to bóle przewlekłe, zazwyczaj występujące u osób starszych. Pojawiać się mogą zaostrzenia o krótkim okresie trwania. Występuje ograniczenie ruchomości kręgosłupa szyjnego i tkliwość. Mogą też pojawić się objawy z ucisku korzeni nerwowych. Na zdjęciach RTG widoczne mogą być charakterystyczne osteofity na trzonach kręgów oraz zmiany w wyglądzie szczelin stawowych, zmniejszenie ich wielkości.

Kręcz szyi

Kręcz szyi, kora polega na skróceniu długości mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego w wyniku jego przykurczu. Przykurcz ten, pojawić się może w różnych sytuacjach. Może być wrodzony lub też powstawać jako powikłanie procesów zapalnych i urazowych w obrębie szyi, gardła lub też w przebiegu zapalenia opon mózgowych. Ruch obrotowy szyi powoduje ból. Często leczenie obejmuje zabieg chirurgiczny przecięcia ścięgna mostkowo-obojczykowo-sutkowego. Można też stosować ciepłe okłady.

Inne przyczyny bólów szyi

Ból niespecyficzny szyi, wywoływany może być urazem albo przewlekłym stresem. Pojawia się nagle i często sam ustępuje, ale ma skłonność do nawrotów. Powstawać mogą skurcze mięśni szyi i tkliwość w jej obrębie. Ból może promieniować w kierunku barków i łopatek. Często bywa jednostronny, aczkolwiek może wystąpić też obustronnie. Należy go różnicować z fibromialgią, którą może przypominać.

Bóle rzutowane szyi, które mogą się pojawić w przebiegu, na przykład zawału lub choroby niedokrwiennej serca. Ból wieńcowy może promieniować w kierunku szyi.

Bóle szyi, których przyczyną jest infekcja - często do zmian w obrębie kręgosłupa szyjnego i do objawów bólowych może dochodzić w przebiegu gruźlicy.

Bóle szyi, których przyczyną jest nowotwór - nie zmniejszają się podczas odpoczynku. Towarzyszyć mogą objawy neurologiczne. Najczęściej przyczyną są guzy nowotworowe przerzutowe, rzadziej pierwotnie rozwijające się w obrębie kręgosłupa szyjnego.

Diagnostyka bólów szyi

RTG należy wykonywać jedynie w przypadku podejrzenia choroby zwyrodnieniowej, której towarzyszą bóle przewlekłe, gdy istnieją objawy neurologiczne i po poważnym urazie szyi. Dostępne są też inne metody obrazowania, jak MRI lub TK. Aczkolwiek ich zastosowanie ogranicza się tylko do określonych sytuacji. Pomocne może być także oznaczenie OB lub CRP, gdy istnieje podejrzenie stanu zapalnego.

Leczenie bólów szyi

W przypadku występowania bólów szyi należy zadbać o prawidłową postawę podczas pracy, podczas kierowania samochodem. Należy unikać utrzymywania szyi w pozycji przygiętej. Stosować można leki przeciwbólowe z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz okłady. Leki miorelaksacyjne mogą pomóc, gdy bólowi towarzyszą przykurcze mięśniowe. Zastosować też można elektrostymulację nerwową za pomocą prądów zmiennych tensy albo interferencyjnych.

Tadeusz Markowski

Źródło, literatura uzupełniająca: "Reumatologia", John H. Klippel, Paul A. Dieppe, Fred F. Ferri, redakcja naukowa wydania polskiego - Leszek Szczepański.

reumatologia24.pl » Bóle szyjnego odcinka kręgosłupa