Choroba zwyrodnieniowa stawów

1 Ból biodra

O chorobie zwyrodnieniowej stawów mówi się, że jest to głównie choroba ludzi w jesieni życia, aczkolwiek takie podejście nie do końca jest słuszne. Owszem, zgadza się, że choroba ta, bardzo często występuje u ludzi po 60-70 roku życia i to wiek jest jednym z czynników predysponujących do rozwoju tej choroby, ale wystąpić też może u ludzi w średnim wieku, a nawet u 20-30 latków. Zdarza się, że choroba atakuje stawy młodych ludzi między 20 a 30 rokiem życia i dość często są to mężczyźni.

Istnieje pewna grupa czynników mogąca zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia choroby zwyrodnieniowej stawów. Przede wszystkim stany chorobowe stawów, jak też urazy mogą przyczynić się do rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawów. Oprócz tego, wszelkie wady i zniekształcenia mogą wzmóc ryzyko rozwoju tej choroby, nie zapominając też o wpływie obciążenia na stawy. Nie bez powodu stawami bardzo często zajmowanymi w tej chorobie są stawy kolanowe i biodrowe. Są to stawy, w których jeśli rozwinie się choroba zwyrodnieniowa, to ograniczyć może w bardzo znaczny sposób codzienne funkcjonowanie. Chory staje się uzależniony od innych członków rodziny, a także od przyrządów ułatwiających mu chodzenie.

Choroba zwyrodnieniowa stawów to choroba, która rozwija się długo, jej przebieg jest raczej spokojny. Są nawet okresy, kiedy chory funkcjonuje bez większych problemów, skarżąc się tylko na ból o różnym nasileniu. Niestety pod tą maską kryje się choroba, która w bardzo szybkim tempie niszczy stawy. Okres, w jakim dokonać się może destrukcja stawu jest czasem naprawdę krótki. Choroba powoduje stopniowe niszczenie chrząstki stawowej, która pokrywa nasady kości i stanowi gładką i elastyczną powierzchnię, po której poruszają się kości. W przebiegu choroby zwyrodnieniowej następują też zmiany przerostowe kości w obrębie stawu. Na RTG zazwyczaj widoczne staje się zwężenie szczeliny stawowej.

Objawy choroby zwyrodnieniowej stawów

Pierwszymi objawami, które mogą powiedzieć, że u chorego rozwija się choroba zwyrodnieniowa, są obrzęk stawu i zmniejszenie jego zakresu ruchomości. Pojawia się ból w zajętym stawie i dodatkowo ból ten może utrzymywać się w nocy.

W przypadku biodra, bardzo często pierwszym ruchem, który wypada z zakresu ruchomości jest ruch rotacji wewnętrznej w stawie biodrowym. Dodatkowo pojawia się ból. Objawem mogącym wskazywać na zwyrodnieniową naturę bólu w stawie jest trzeszczenie przy poruszaniu chorym stawem. Aczkolwiek też nie należy przesadzać i myśleć o najgorszym, gdy staw boli, gdyż przyczyn bólu stawów u osób starszych jest bardzo wiele, poczynając od dny rzekomej, czy też zapaleń stawów i tkanek okołostawowych. Nie każdy ból stawu może od razu sugerować zmiany zwyrodnieniowe.

Zmiany zwyrodnieniowe pojawić się mogą w różnych lokalizacjach. Często można je znaleźć w obrębie rąk. Zajmują stawy palców i kciuka. Cechą diagnostyczną choroby zwyrodnieniowej palców ręki są tak zwane guzki Heberdena. Choroba może zaatakować stawy kolanowe, jak też i wspomniane wyżej biodrowe i kręgosłup.

U chorego mogą pojawić się także zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kręgosłupa szyjnego lub lędźwiowego. Co za tym idzie, w niektórych przypadkach mogą pojawić się objawy neurologiczne. Są one zazwyczaj związane z uciskiem rdzenia kręgowego przez zmienione przez chorobę zwyrodnieniową kręgi.

Co więc z takim chorym, u którego podejrzewa się chorobę zwyrodnieniową stawów? Przede wszystkim ważne jest to, że nie każdy pacjent musi od razu być kierowany na operację wymiany stawu biodrowego. Choroba może doprowadzić do kalectwa, ale nie wszyscy chorzy, u których rozwinie się choroba zwyrodnieniowa muszą bezwzględnie zostać kalekami!

Człowiek przede wszystkim musi nauczyć się żyć z chorobą, gdyż jest to choroba przewlekła. Wbrew temu, co się uważa, nie powinien ograniczać aktywności fizycznej. Jednak aktywność ta nie może być przesadna. Chory nie powinien popadać w skrajności. Ruch sprzyja zachowaniu jak najdłuższej sprawności stawów. Ważne jest ćwiczenie kończyn w odciążeniu. Chory prócz tego powinien pozbyć się nadwagi, gdyż ta, ze względu na obciążenie stawu może wpływać niekorzystnie na stawy.

W zajętych stawach może z czasem rozwinąć się sztywność. W obrębie kręgosłupa dojść może do usztywnienia zmienionych odcinków, tak samo, jak dojść może do zmniejszenia ruchomości i powstania sztywności w obrębie kolan czy bioder. Stawy kończyny dolnej mogą być zajmowane w sposób symetryczny.

Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów

W przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów najlepszym lekarstwem jest ruch. Prócz tego można stosować okłady. Ważne jest też noszenie odpowiednich butów podczas chodzenia, miękkich, wygodnych. Najlepsze są do tego celu buty sportowe.

Prócz ruchu, jeśli boli, stosować można też i leki przeciwbólowe, aczkolwiek niewskazane jest stosowanie ich na własną rękę. Chorzy czasem przesadzają z zażywaniem leków przeciwbólowych z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Przyjmuje się, że spożycie około 2 kg leków przeciwbólowych z grupy NLPZ może w okresie kilkuletnim (2-3 lata zazwyczaj) spowodować znaczne zmiany w nerkach. Może dojść do ich przewlekłej niewydolności, a dodatkowo wspomnieć też trzeba i o powikłaniach żołądkowych i zwiększonym ryzyku rozwoju wrzodów i raka żołądka.

Leczenie obejmować też może zabieg chirurgiczny wymiany stawu biodrowego, czy też kolanowego i wszczepienie endoprotezy.

Tadeusz Markowski

Źródło, literatura uzupełniająca: "Reumatologia", John H. Klippel, Paul A. Dieppe, Fred F. Ferri, redakcja naukowa wydania polskiego - Leszek Szczepański.

reumatologia24.pl » Choroba zwyrodnieniowa stawów